- Sputnik Srbija, 1920
REGION
Najnovije vesti, analize i zanimljivosti iz zemalja u regionu

Četiri crkve na Svetom Stefanu u vlasništvu hotela, meštani žele da budu vraćene Mitropoliji

© Foto : Slika ustupljena SputnjikuManastir Praskavica i ostrvo Sveti Stefan
Manastir Praskavica i ostrvo Sveti Stefan   - Sputnik Srbija, 1920, 20.06.2022
Pratite nasTelegramOdyssey
Akcionarsko društvo „Sveti Stefan hoteli“ jedina je hotelska kompanija u Crnoj Gori, a i šire, koja gazduje i sa četiri pravoslavne crkve. Iako je Mitropolija crnogorsko-primorska još 2010. godine u kotorskom Osnovnom sudu pokrenula spor da joj se te crkve vrate, to se još nije desilo.
Mitropolija je zatražila da se poništi rješenje o nacionalizaciji koje je donijela vlast u SFRJ, kako bi se četiri crkve koje su pod manastirom Praskavica, duhovnim sjedištem Paštrovića, i formalno vratile u njeno vlasništvo.
U crnogorskim medijima se pojavila informacija da Odbor direktora firme, u većinskom vlasništvu države, koja gazduje najelitnijim ljetovalištem na ovom dijelu Jadrana - grad hotelom „Sveti Stefan“, nije dao zeleno svjetlo na zahtjev mitropolita crnogorsko-primorskog Joanikija da se crkve nakon šest decenija vrate Mitropoliji u formalno vlasništvo.
U tome ih je navodno spriječio stav zaštitnika imovinsko-pravnih interesa Crne Gore.
Međutim, povodom tih tvrdnji oglasila se predsjednica Odbora direktora „Sv. Stefan Hoteli" Dragana Kažanegra Stanišić, i navela da Kompanija „Sveti Stefan hoteli”, AD Budva nije postupala niti donosila odluke vezano za zahtjev Mitropolije crnogorsko -primorske i da je na sjednici samo sa njim upoznata.
Ona je navela da njen stav ostaje principijelan i glasi da bi, kada se stvore zakonski okviri i okončaju sudski procesi, kao predstavnik Vlade u Odboru direktora inicirala i podržala povraćaj crkava Mitropoliji crnogorsko-primorskoj iz razloga da su „jedini prirodni vlasnici crkava oni koji u njima neprekidno vjekovima obavljaju vjerske obrede, koji o crkvama brinu i koji narod u njima sabiraju”.

Nacionalizovane suprotno zakonu

Mještani Svetog Stefana i većina Paštrovića su za to da se te četiri crkvice vrate pod okrilje Mitropolije i da ona i u katastru bude zvanično nosilac vlasništva, kaže za Sputnjik mještanin Blažo Kažanegra, jedan od inicijatora da se kompletno ostrvo vrati u vlasništvo države Crne Gore.
“Ja sam lično za to da se četiri crkvice na ostrvu Sveti Stefan vrate u vlasništvo Mitropolije crnogorsko-primorske, jer i zakon o nacionalizaciji iz 1948. godine nije obuhvatao vjerske objekte. Ovo je jedini slučaj u svijetu da su crkveni objekti prvo nelegalno oduzeti, čak protivno tadašnjim socijalističkim zakonima, a potom dati u vlasništvo privatizacijom trećim licima. Dakle, čak ni po zakonu o nacionalizaciji nijesu tada smjeli da se izuzmu vjerski objekti. Četiri crkve na Svetom Stefanu su, vjerovatno, jedini slučaj u bivšoj Jugoslaviji da su crkve nacionalizovane”, kaže Kažanegra za Sputnjik.
Na inicijativu mještana prije desetak godina obnovljena je crkva Svetog Aleksandra Nevskog, koja je svojevremeno bila pretvorena u kockarnicu.
Kažanegra ističe da je zakupac hotela korektan i da se vrata grada otvore za vjernike na dane kada se obilježava, na primjer, Sveti Stefan prvomučenik 9. januara, ili dan Svetog Aleksandra Nevskog u septembru, ali da to nije dovoljno. Crkve na ostrvu su pod manastirom Praskavica, koji je duhovna kuća Paštrovića.

Mitropolija brine o bogomoljama

Društvo „Sveti Stefan hoteli“ 21. aprila 2022. godine dobilo je od Mitropolije crnogorsko-primorske zahtjev za povraćaj četiri crkve na Svetom Stefanu, a obratili su se za mišljenje zaštitniku imovinsko-pravnih interesa Crne Gore.
Crkve koje su gradili prije više stotina godina mještani, uknjižene su na hotelsku kompaniju i to je bio osnovni povod da se pokrene sudski spor. Pomenuti spor je bio privremeno obustavljen, a nastavljen je kao upravni postupak kod Uprave za nekretnine.
U Upravi za nekretnine vlasnik svih nekretnina na ostrvu je kompanija „Sveti Stefan hoteli“. Srednjevjekovne crkve su prethodno bile upisane duže od 60 godina kao vlasništvo HG „Budvanska rivijera“.
Od juna 2019. one su u vlasništvu firme „Sveti Stefan hoteli“, koja je u većinskom vlasništvu vlade, a 30 odsto dionica pripada kompaniji biznismena Miodraga Kostića.
Mitropolija nije nikada prekinula brigu o crkvama, sveštenici svakodnevno obilaze vjerske objekte, obavljaju službu, a vjernici na velike praznike dolaze na ostrvo.
Mitropolija je osporila rješenje o nacionalizaciji ostrva Sveti Stefan, koje je 60-ih godina prošlog vijeka pretvoren u luksuzni hotel grad, a crkve uknjižene na tadašnju kompaniju, čiji je nasljednik bila HG „Budvanska rivijera“.

Četiri crkve na ostrvu

Na ostrvu Sveti Stefan postoje četiri crkve, a najstarija, posvećena arhiđakonu Stefanu, građena je 1464. godine i po njoj je poluostrvo dobilo ime.
Najveća crkva se nalazi na metar udaljenosti od nje, građena je 1885. godine i posvećena je prenosu moštiju Svetog Stefana. Treća, mnogo manja, nalazi se jugoistočno od hotelske recepcije i posvećena je Preobraženju Gospodnjem.
Najinteresantnija je sudbina crkve Roždestva presvete Bogorodice, koja je prije šest godina obnovljena, nakon što je bila porušena i pretvorena u kockarnicu.
Iz samog političkog vrha bivše Jugoslavije pokrenuta je ideja da se ribarsko naselje Sveti Stefan pretvori u luksuzni hotel. Naredba da se mještani isele sa ostrva, stigla je 1955. godine.
Luksuzni grad hotel prima prve goste 1960. godine, a za potrebe kockarnice tada se ruši crkva Aleksandra Nevskog ili Roždestva presevete Bogordice, izgrađena u 15. vijeku. Naziv nosi do 1938. godine kada je kupljena. Kraljica Marija Karađorđević tražila je od Sinoda SPC da se crkva preimenuje u slavu ruskog sveca kojeg je poštovala i kojem se molila.
Vlasti SFRJ su je 1959. godine konfiskovale, kao i kompletnu ostalu imovinu Karađorđevića i uknjižili je kao opšte dobro. Crkvu su pretvorili u kockarnicu, da bi je prije deceniju, nakon velikog narodnog bunta, mještani potpuno obnovili.

Sveti Stefan drugo ljeto zatvoren

Zbog arbitražnog postupaka koji je kompanija Sveti Stefan hoteli pokrenula pred sudom u Londonu protiv zakupaca hotela Sveti Stefan i Miločer, preduzeća „Adriatik Propertis“ i „Aman“, kako bi zaštitila svoja prava iz ugovora, ali i kapital akcionara i imovinu društva, grad hotel je već drugo ljeto zatvoren. Elitne plaže na Svetom Stefanu i Miločeru su neuređene.
Mještani traže da se ostrvo hotel otvori za posjetioce tokom ljeta, da se odredi cijena ulaznice, jer mnogo turista je zainteresovano da posjeti simbol turizma Crne Gore. Mještani žele da Sveti Stefan bude državno vlasništvo, i da se ne može privatizovati, jer je riječ o nacionalnom blagu Crne Gore.
Sve vesti
0
Da biste učestvovali u diskusiji
izvršite autorizaciju ili registraciju
loader
Ćaskanje
Zagolovok otkrыvaemogo materiala