01:05 19 Jul 2019
Slušajte Sputnik
    Budva, Crna Gora

    Nema granica falsifikatima: Božićna pobuna kao „Besmrtni puk“

    © Sputnik / Varvara Gertьe
    Analize i mišljenja
    Preuzmite kraći link
    Nebojša Popović
    54120

    Ako se po jutru dan poznaje, politička 2019. godina u Crnoj Gori obećava nove domete vlasti u „maštovitom tumačenju“ istorije.

    Na Cetinju će, naime, 6. januara u prisustvu državnog vrha biti organizovano „svečano obilježavanje 100 godina od Božićnog ustanka“, u spomen na crnogorske komite zelenaše koji su se januara 1919. godine borili da se „Crna Gora oslobodi od faktičke vojne okupacije srpske vojske“.

    Organizaciju tog događaja na sebe je preuzelo Ministarstvo odbrane Crne Gore, legitimizujući tako pobunu pristalica uslovnog ujedinjenja Srbije i Crne Gore kao jedan od najvažnijih događaja u slobodarskoj tradiciji crnogorske vojske.

    Čelnicima tog ministarstva nije zasmetala ni činjenica što se danas izvjesno zna da je Božićna pobuna organizaciono i logistički bila indukovana iz inostranstva — od strane Kraljevine Italije, kao ni okolnost da je sama pobuna defakto propala istog dana kada je i počela.

    Tako se došlo do paradoksa da Vojska Crne Gore pored svih datuma velikih bitaka iz viševjekovne slavne i slobodarske crnogorske istorije, faktički najviše obilježava „ustanak“ koji to nije.

    Elem, sama svečanost se organizuje na „Spomeniku herojima Božićnog ustanka 1919. godine“ u Bajicama kraj Cetinja, dok će na svečanoj akademiji u Zetskom domu, u prisustvu „predstavnika državnog, političkog i kulturnog života Crne Gore“, govoriti premijer Duško Marković, ministar odbrane Predrag Bošković i gradonačelnik Cetinja Aleksandar Kašćelan.

    Istog dana i istim povodom na Cetinju je takođe zakazan i takozvani „komitski marš“ od strane javnosti malo poznate, gotovo fantomske nevladine organizacije „Evropski pokret za vladavinu prava“, koja je na Badnji dan u 11 sati i 30 minuta zakazala okupljanje ispred štaba Božićnog ustanka.

    „Štab je bitan zato što postojanje štaba znači da nije bila u pitanju pobuna, već oružani ustanak boraca za slobodu i čast Crne Gore. Ako ustanicima nije pošlo za rukom da uđu 1919. godine u Cetinje, mi ćemo to ovim ’komitskim maršom‘ simbolično uraditi“, kazali su organizatori, oštro poručivši neistomišljenicima da svi oni koji slave izdaju i nestanak Crne Gore treba da se stide.

    Ono što je interesantno jeste da je ovaj „komitski marš“ neoriginalno osmišljen po uzoru na ruski „Besmrtni puk“, pa organizatori apeluju da građani koji dođu ponesu „portrete“ vođe Božićne pobune Krsta Zrnova Popovića, odnosno drugih crnogorskih komita zelenaša.

    Za političkog analitičara Boška Vukićevića obilježavanje 100 godina od Božićne pobune u organizaciji Ministarstva odbrane, uz najavljeni „komitski marš“, predstavlja samo potvrdu da režim i 2019. godinu počinje sa nastavkom sluđivanja građana Crne Gore i skretanjem pažnje sa fundamentalnih problema u državi, pri čemu je neskrivena srbofobija glavni instrument takve politike.

    On primjećuje da je kada je riječ o falsifikovanju crnogorske istorije od strane režima, Božićna pobuna logičan izbor, jer se radi o događaju koji je jedna od nezaobilaznih tema tog procesa.

    „Interesantno je da državni vrh prije tri godine, kada se obilježavala stogodišnjica slavne Mojkovačke bitke, tu proslavu nije doživljavao sa toliko entuzijazma i pompe kao što je slučaj sa godišnjicom Božićne pobune, iako Mojkovačka bitka, kao jedna od najvećih pobjeda crnogorske vojske i najblistavijih primjera žrtvovanja zarad spasenja srpske vojske, po značaju ubjedljivo prevazilazi Božićnu pobunu“, primjećuje Vukićević.

    Prema mišljenju našeg sagovornika, razlog aktuelne crnogorske vlasti za dijametralno drugačiji tretman Mojkovačke bitke i Božićne pobune je očigledan.

    „Dok prvi slučaj ima nedvosmislen karakter velike pobjede nad austrougarskim okupatorom i vječnog bratstva Srbije i Crne Gore, drugi slučaj režim želi da predstavi, uz uobičajene kvazinaučne i falsifikatorske instrumente, kao odupiranje Crnogoraca velikosrpskoj agresiji“, smatra Vukićević. 

    U tom smislu on napominje da tradicionalno obmanjujući i nenaučni metod režimskih djelatnika započinje već u krivotvorenju samog naziva Božićna pobuna, pa vlast umjesto do sada uobičajenog termina „pobuna“ u poslednje vrijeme isključivo forsira sintagmu „Božićni ustanak“, jer se samom događaju želi pridodati atribut opštenarodnog bunta, iako je u njemu učestvovala ubjedljiva manjina crnogorskog naroda.

    „Suštinski, tada su se zelenaši, pristalice uslovnog ujedinjenja, podstaknuti i pomognuti od Kraljevine Italije, suprotstavili volji bjelaša, pobjednika na Podgoričkoj skupštini i tadašnjoj ubjedljivoj većini. Ono što je tada bilo neupitno, a što režimski aktivisti pokušavaju da opovrgnu u još jednom falsifikatorskom naumu, jeste ondašnje nacionalno izjašnjavanje zelenaša i bjelaša. I jedni i drugi isključivo su se izjašnjavali kao Srbi. Istovremeno su i jedni i drugi bili za ujedinjenje sa Srbijom i ostalim južnoslovenskim oblastima“, decidan je Vukićević.

    Taj analitičar još jednom ističe da je 1918. godine u suštini jedino bilo riječi o dinastičkom sukobu na relaciji Karađorđevići–Petrovići, oko čega ozbiljni i objektivni istoričari odavno nemaju dvojbe.

    „Ipak, i pored svih neposrednih i nepobitnih istorijskih dokumenata, crnogorska i regionalna javnost će 6. januara ponovo biti primorana da sluša bajke o velikosrpskoj agresiji i uobičajene srbofobne izjave od strane premijera i ministra odbrane Crne Gore“, predviđa naš sagovornik.

    Tagovi:
    besmrtni puk, pobuna, Crna Gora
    Standardi zajedniceDiskusija
    Komentariši preko Facebook nalogaKomentariši preko Sputnik naloga