15:48 08 Decembar 2019
Slušajte Sputnik

    Svetinja u Boki kojoj nisu mogli ništa Turci ni Napoleon čeka dolazak Irineja (foto)

    Jovan Markuš
    Region
    Preuzmite kraći link
    Piše
    0 1722
    Pratite nas

    Manastir Podlastva, u kom će Srpska pravoslavna crkva krajem nedelje obeležiti 800 godina autokefalnosti i svetosavlja u Crnoj Gori i Boki, spada u značajnije duhovne centre pravoslavlja, a tokom viševekovne istorije rušen je čak šest puta.

    Ovoga puta se najavljeni skup našao na meti Crnogorskog pokreta koji najavljuje tužbu i traži zabranu ulaska u Crnu Goru patrijarhu Irineju.

    U manastiru su uveliko u toku pripreme za proslavu koja će početi na Krstovdan 27. septembra, kada će u 18 časova biti održana večernja služba sa svečanim dočekom patrijarha Irineja, a potom i svečana akademija. Narednog dana, u subotu 28. septembra u devet časova biće održana sveta liturgija sa osvećenjem paraklisa Svetog kneza Lazara i manastirskih konaka, a nakon toga prigodan kulturno-umjetnički program.

    Mićo Vujašković
    Podlastva okićena povodom proslave 800 godina SPC

    Manastir sa Crkvom rođenja Presvete Bogorodice nalazi se u mjestu Lastva Grbaljska u blizini magistralnog puta Budva-Tivat–Kotor. Ženski je manastir i vjeruje se da ga je podigao car Dušan 1350. godine na mjestu ranohrišćanske crkve iz 6. vijeka.

    Zajedno sa Miholjskom prevlakom, koja predstavlja osamstogodišnji temelj Svetosavskog pravoslavlja u Zeti — Crnoj Gori, manastir Podlastva je posebno sabirno i saborno mjesto kako Grblja, tako i cijelog primorja.

    Ranohrišćanska bogomolja

    Arheološka istraživanja izvršena na temeljima Crkve Presvete Bogorodice u Podlastvi iz 1984. godine imala su kao rezultat pronalazak ostataka ranohrišćanske bogomolje iz 6. vijeka, čime je srednjovjekovni centar duhovnosti Grblja dobio još jednu duhovnu vertikalu koja ga je vezala duboko za temelje hrišćanstva. To je bio naizgled neočekivani obrt, jer je manastir dobio još veći značaj kada je materijalnim dokazima potvrđeno njegovo trajanje tokom 15 vekova.

    Prema predanju, manastir je podigao car Dušan 1350. godine. Prema istom predanju, preko ovog dijela primorja, boraveći kratko u lastovskoj crkvi, sa obližnje plaže Jaz Sveti Sava, prvi arhiepiskop srpski i osnivač Zetske episkopije, uputio se u Svetu Goru. Isto predanje tvrdi da je Sveti Sava prolazio kroz ovo mjesto kad je pošao u Jerusalim. Takođe, živo je i predanje o grbaljskom porijeklu kneza Lazara Hrebeljanovića, koji je 1389. godine predvodio srpsku vojsku u bici na Kosovu.

    Mićo Vujašković
    Nadgrobni spomenik 80 nevino pobijenih Grbljana, Maina, Budvana, Pobora i Paštrovića u porti manastira Podlastva u Grblju

    Od nastanka, manastir Podlastva je bio duhovni i politički centar Grblja i svjedok burnih događaja vezanih za bune protiv Mlečana i Turaka, što se reflektovalo na sudbinu manastira. Ti događaji su za posledicu imali česta stradanja manastira, pa je sam manastir Podlastva razaran čak šest puta.

    Manastir Podlastva takođe je bio i značajan prosvjetiteljski centar Grblja. Od prve polovine 19. vijeka u manastiru je bila narodna škola u kojoj su kaluđeri podučavali staroslovenski jezik, crkveno pojanje i računanje... Nastavnici u manastirskoj školi bili su, između stalog, crnogorski mitropoliti Visarion Ljubiša i Mitrofan Ban, dok je u školi u Podlastvi učio i Petar Prvi Petrović Njegoš — Sveti Petar Cetinjski.

    Manastir oštećen u zemljotresu

    Istorijat Podlastve naročito je zapamćen po Grbaljskom zakoniku, vremenu Svetog Petra Cetinjskog i njegovog rata protiv Napoleona, kada je u manastiru Sveti Petar pregovarao sa francuskim generalima, te mitropolitu crnogorsko-primorskom Mitrofanu Banu — Grbljaninu.

    U novije doba, naročito zemljotres iz 1979. godine nanio je manastiru velika oštećenja koja su djelimično sanirana 1984. godine. Upravo arheološka istraživanja izvedena nakon zemljotresa donijela su nova otkrića koja su u izvesnom smislu potvrdila predanje koje se u narodu vjekovima prenosilo sa koljena na koljeno, a to je da se ispod nivoa poda današnje manastirske crkve nalazila ranohrišćanska bazilika stara 1.500 godina.

    Petar Radanović
    Sahrana 80 nevino pobijenih Grbljana, Maina, Budvana, Pobora i Paštrovića u spomen kosturnici manastira Podlastve 24. maja 1992. godine.

    Od 1992. godine u okviru manastirskog kompleksa nalazi se i nova grobnica 80 pobijenih Grbljana, Maina, Budvana, Pobora i Paštrovića u Baru na kraju Drugog svjetskog rata, tu prenijetih i sahranjenih uz blagoslov patrijarha srpskog Pavla.

    Povodom proslave 800 godina od autokefalnosti Srpske pravoslavne crkve i Mitropolije crnogorsko–primorske biće izdata monografija manastira Podlastva, koja obuhvata sve aspekte manastirskog života i njegove duhovno-prosvjetne misije kroz vrijeme. Ova monografija takođe predstavlja svjedočanstvo mnogovjekovnog trajanja ovog manastira sve do naših vremena, uz rezime na srpskom, ruskom i engleskom jeziku.

     

    Standardi zajedniceDiskusija
    Komentariši preko Facebook nalogaKomentariši preko Sputnik naloga