06:08 29 Mart 2020
Slušajte Sputnik
    Život
    Preuzmite kraći link
    2820
    Pratite nas

    Kralj Aleksandar I Karađorđević, kralj Jugoslavije, poznat i kao kralj Aleksandar Ujedinitelj rođen je na Cetinju, 16. decembra 1888. godine. Bio je prvi kralj Kraljevine Jugoslavije (1929-1934), a pre toga regent Kraljevine SHS 1918-21. i kralj Kraljevine SHS (1921-1929).

    Ubijen je 9. oktobra 1934. u Marseljskom atentatu.

    Bio je drugi sin Petra I Karađorđevića i kneginje Zorke (ćerke crnogorskog kralja Nikole Petrovića).

    Aleksandar je svoju mladost proveo van Srbije, kojom je tada vladala rivalska dinastija Obrenović. Školovao se u Ženevi i Sankt Peterburgu, a u Srbiju je došao kada je njegov otac izabran za kralja Srbije posle Majskog prevrata 1903.

    Nakon što se njegov stariji brat Đorđe Karađorđević odrekao prestola 1909, Aleksandar je postao prestolonaslednik. Postao je regent svom ocu 24. juna 1914. i kao takav bio je vrhovni zapovednik srpske vojske u Prvom svetskom ratu.

    Posle pobede u Prvom svetskom ratu, Aleksandar je postao regent nove Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, a kralj 1921. posle očeve smrti. Vladao je autokratski zemljom u kojoj su bili izraženi socijalni i nacionalni kontrasti. Posle ubistava u Narodnoj skupštini, zaveo je Šestojanuarsku diktaturu 1929, a 1931. godine je doneo Oktroisani ustav.

    Grupa zaverenika iz redova ustaša i bugarskog VMRO-a ga je ubila u Marselju, 1934. godine. Nasledio ga je najstariji sin Petar, ali je zbog njegove maloletnosti zemljom do 1941. vladalo namesništvo na čijem je čelu bio Aleksandrov rođak knez Pavle.

    U spoljnoj politici, intenzivno je radio na sklapanju međudržavnih odbrambenih saveza usmerenih protiv sila koje su težile reviziji versajskog sistema mirovnih ugovora.

    Njegovom zaslugom stvorena je 1921. Mala Antanta (Kraljevina SHS, Rumunija i Čehoslovačka). Savez sa Francuskom sklopljen je 1927, a 1934. obrazovan je Balkanski savez između Jugoslavije, Rumunije, Turske i Grčke.

    Prilikom posete Francuskoj, u koju je otputovao da bi učvrstio odbrambeni savez protiv nacističke Nemačke, kralj Aleksandar I ubijen je u Marselju, 9. oktobra 1934. godine, od strane hrvatskih ustaša i makedonske organizacije VMRO, a pod zaštitom Italije, Nemačke i Mađarske.

    Zajedno sa njim tada je ubijen i francuski ministar spoljnih poslova Luj Bartu.

    Atentator je bio pripadnik VMRO-a Vlado Černozemski.

    Njegova smrt duboko je potresla čitavu Jugoslaviju, a njegovo telo ispratilo je stotine hiljada ljudi čitavim putem do Oplenca, gde je sahranjen je u zadužbini kralja Petra I.

    Narodna skupština i Senat Kraljevine Jugoslavije nazvali su ga viteški kralj Aleksandar I Ujedinitelj.

    Tagovi:
    Karađorđević, kralj Aleksandar
    Standardi zajedniceDiskusija
    Komentariši preko Sputnik nalogaKomentariši preko Facebook naloga